مسئول محترم سایت تابناک، سلام

اینجانب به طور اتفاقی مطلبی را تحت عنوان «ظروف یک ‌بار مصرف، قاتلان خاموش» کد خبر 11148 که در تاریخ 2/3/87 بر روی سایت آمده بود، مطالعه کرده و به عنوان یک استاد دانشگاه که متخصص در زمینه بسته بندی مواد غذایی هستم خود را متعهد دیدم که مطالبی را جهت روشن شدن ذهن افکار خوانندگان این خبر برای شما ارسال کنم. متاسفانه مطالب گفته شده از طرف یکی از مسئولان ارشد مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران دارای اشتباهاتی است که ضمن ارائه توضیحاتی به ترتیب ذیل خدمتتان عرض می‌گردد.


1- - پلی استیرن یکی از پلیمرهای مطمئن می‌باشد که در صنایع بسته بندی مواد غذایی و دارویی در جهان مورد مصرف می‌باشد. این پلیمر در سه نوع پلی استیرن خالص برای مصارف عمومی (
General purpose Polystyrene)، پلی استیرن تقویت شده در برابر ضربه (High Impact Polystyrene) و پلی استیرن اسفنجی (Expandable Polystyrene) می‌باشد که دو نوع آخری بیشتر در صنایع غذایی بسته بندی مورد استفاده قرار می‌گیرند. پلی استیرن خالص با وجود شفافیت بسیار خوبی که دارد اما بدلیل شکنندگی زیاد در صنایع بسته بندی استفاده چندانی ندارد. اما پلی استیرن تقویت شده در برابر ضربه که از اختلاط پلی استیرن با لاستیک پلی بوتادیان بدست آمده و تحت نام تجاری HIPS معروف است در ساخت لیوان‌های یکبار مصرف آب خوری و همچنین ظروف کوچک یکبار مصرف حامل محصولات لبنی مانند ماست، پنیر و خامه استفاده فراوانی دارد. استفاده از HIPS در بسته بندی موارد مذکور جهانی می‌باشد و استفاده آن در صنایع بسته بندی در کشورهای پیشرفته کاملاً متداول می‌باشد. پلی استیرن اسفنجی که تحت نام تجاری EPS معروف است از اختلاط پلی استیرن با یک ماده گازی (معمولاً گاز دی اکسید کربن) یا ماده‌ای که بتواند در اثر حرارت تبدیل به گاز شود (معمولاً پنتان نرمال) تهیه می‌شود. پنتان نرمال دارای نقطه جوش 36 درجه سانتیگراد می‌باشد و در فرآیند تولید هنگامی که با پلی استیرن (که نقطه ذوبی برابر 240 درجه سانتیگراد دارد) در دستگاه اکسترودر در دمایی نزدیک نقطه دوب پلی استیرن مخلوط می‌شود پنتان نرمال بخار شده و پلی استیرن به صورت اسفنجی در خواهد آمد. بنابراین گفته‌های این مسئول مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران که از هگزان بعنوان ماده اسفنج کننده پلی استیرن نام برده اند کاملاً اشتباه می‌باشد. ضمناً هگزان در حالت معمولی مایع و دارای نقطه جوشی برابر 69 درجه سانتیگراد می‌باشد که در خبر مذکور از قول این مقام محترم هگزان گاز و دمای آزاد سازی آن (که همان نقطه جوش می‌باشد) 160 درجه سانتیگراد اعلام گردیده است. ضمناً یادآوری می‌گردد که در حال حاضر لیوان‌های یک بار مصرف مورد استفاده در ماشینهای قهوه و شکلات از جنس پلی استیرن اسفنجی می‌باشد که بدلیل وجود حلقه آروماتیکی در هر واحد تکراری آن هم دارای مقاومت حرارتی و هم بدلیل اسفنجی بودن، عایق حرارتی بسیار خوبی می‌باشد.



2- پلی وینیل کلراید یا پی وی سی (
PVC) یکی از پلیمرهای پرمصرف در صنایع بسته بندی مواد غذایی می‌باشد که تنها محدویت استفاده آن وجود غلظت منومر آزاد (VCM) در آن می‌باشد. اگر غلظت منومر آزاد در پی وی سی زیر 1 پی پی ام (ppm) باشد این ماده قابلیت استفاده در بسته بندی مواد غذایی را دارد. پی وی سی که غلظت منومر آزاد در آن زیر 1 پی پی ام (ppm) باشد بنام پی وی سی گرید غذایی یا Food Grade PVC معروف هستند. در حال حاضر این مواد در بسته بندی انواع قرص‌های دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ضمناً دمای غذا حداکثر می‌تواند تا دمای جوش آب باشد.


با تقدیم احترام

عبدالرضا اروجعلیان

عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی شیمی

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

 

اخبار مرتبط:

ظروف یک ‌بار مصرف، قاتلان خاموش

نظرات کاربران:

اطلاعات اینجانب از علم شیمی بسیار اندک است ولی می توانم این را بگویم که تقریباً از زمانی که در بین مردم و همچنین تولید کنندگان و عرضه کنندگان مواد غذایی رایج شده است که از ظروف یک بار مصرف استفاده نمایند متاسفانه شاهد آن هستیم که در گوشه و کنار طبیعت حجم وسیعی از این مواد به صورت زباله تولید شده و به نظر می رسد که در چرخه اکو سیستم به راحتی تبدیل و جذب نمی شوند . در کشورهای صنعتی قوانین و محدودیتهای خاصی برای استفاده از این ظروف وجود دارد به شکلی که در این کشورها از ظروفی استفاده می شود که به راحتی جذب طبیعت می شوند ، نوشیدنیها در لیوانهایی از جنس کاغذ سرو می گردد حتی در فروشگاههای مواد غذایی پاکتهایی که برای حمل مواد در اختیار ایشان قرار م گیرد از جنس کاغذ می باشد. و کمتر مشاهده می گردد که از مواد پلاستیکی برای چنین ظرفی استفاده گردد ، حتی در مورادی که بر حسب ضرورت نیاز به استفاده از ظروف پلاستیکی باشد ، تاکید بر عدم رها کردن آن در محیط های طبیعی است و ظروف مخصوص جهت جمع آور آنها در نظر گرفته شده است...

امروزه در کشورهای پیشرفته بسته بندی بر اساس کاغذ می باشد نه پلی استیرن.

سلام، جناب دکتر با توجه به زمینه کاری خود اظهارنظر فرمودند در حالی که تخصص ایشان شیمی هست و نه بیولوژی. می دونستید که پلی استرین یکی از مواد بسته بندیست که سالهاست از رده خارج شده به خاطر خطراتی که برای سلامتی داره در ارتباط با مواد بسته بندی و لزوم بسته بندی یک بار مصرف شکی نیست اما می توان از مواد زیست تخریب پذیر که از پلیمرهای طبیعی درست می شود به جای پیلمرهای صنعتی استفاده کرد و به این طریق هم جلوی آلودگی موحیط زیست را گرفت و هم از بابت آنها اطمینان حاصل کرد. متاسفانه تعصب نسبت به تخصص و جایگاه در کشور ما باعث شده که بسیاری از تحقیقات بدون توجیه اقتصادی و یا توجه به سلامت جامعه صرفا به خاطر گرفتن یک گرانت تحقیقاتی تعریف می‌شوند می‌دانستید که این شیری که بدون تحقیق به بچه های دبستانی می دن ضررش به خاطر این ماده نامرغوب بسته بندی بیشتر از نفعش هست؟ جهت اطلاع شما تخصص من بیولوژی و دارای مدرک دکترا می‌باشم که در زمینه پلیمرهای زیست تخریب پذیر و مواد بسته بندی مطالعاتی داشته ام.

با احترام

مهدی از استرالیا

ضمن تشکر از توضیحات این استاد عزیز، بالاخره روشن نشد آیا از این ظروف (با شرایط موجود در کشور) استفاده بکنیم یا خیر؟

 

منبع : http://www.tabnak.ir/pages/?cid=11246