پان پراگ، راجا، تايتانيك، ناس خارجي، پان پاكستان، پان عربي، ويتامين، ملوان زبل، پان اسفناج  وگوتكا.  

 

هنوز داستان مصيبت و بدبختيهاي اكستازي كه هزاران معتاد مفنگي روي دست خانواده ها گذاشت، به آخر نرسيده بود كه چند ماه قبل، سر و كله يك مخدر توهم زاي ديگر در بازار ايران و خصوصا در مناطق شرقي پيدا شد؛ مخدري كه اين بار در بسته هاي شكيل با عكسهاي هنرپيشه هاي خوشتيپ هندي و پاكستاني به عنوان آدامس، پاستيل و پودرهايي با طعم نعنا و خوشبوكننده دهان وارد شده است .

اين آدامسهاي مخدر را خيلي راحت ميشود مثل سيگار از مغازهها خريد؛ به طوري كه خانواده هايي كه تفاوت اكس و استامينوفن را از  هم نمي فهميدند، عمرا بفهمند آدامسها و خوشبوكنندههاي پان چيست و تا به خودشان بيايند، آنچه نبايد بشود، اتفاق ميافتد .

خطر اساسي اين است كه اين بار طعمه ها، بچه هاي خردسالي هستند كه 2 آدامس بادكنكي را به زور ميچپانند توي دهانشان و آن را تق و تق ميتركانند. لطفا يكي اين آژير خطر را به صدا دربياورد .

اكس، قرص شادی، فراری، میتسوبیشی، گشنیز، happy ، صلیب، تویوتا، سان، يا - با ( Ya-ba) ، ع، Speed ،عشق و آتش و...؛ سر و كله اكس و تركيبات آمفتامين كه توي بساط موادفروشهاي شمال شهري ايران پيدا شد، هيچ آژير خطري به صدا درنيامد. اكس با همه مخدرهاي ديگرتفاوتي از زمين تا آسمان داشت؛ قرصي در بسته هاي شيك و خوشرنگ با اسامي توپ... قرصهايي كه بين جوانها پخش شده و آدم را خفن ميبرد به هپروت؛ منقل و دود و بوي گند و كثافت هم نداشت، بنابراين لابد مثل ترياك، هروئين، كوكائين و ... ترسناك نبود .

اما تفاوت اساسي آن با مواد مخدر ديگر، اين بود كه خانواده ها نميتوانستند آن را از استامينوفن كدئين يا قرص ضد اسهال تشخيص بدهند .  

اينطوري بود كه تا خانوادهها و مسئولان به خودشان بجنبند، سيل اكستازي همه جا را فرا گرفت؛ سيلي كه حتي بسياري از نوجوانان كم سن و سال را هم غرق كرد. البته اين قرصهاي عجيب و خوشرنگ مواد جديدي نبودند، همان MDMA ها بودند كه شركت مرک (MERCK) آلمان در سال 1912، آنها را براي درمان بيماران رواني ساخته بود ولي 40سال بعد در آمريكا مهر ممنوعيت خورده بودند و حالا پس از نيم قرن، دوباره مثل اژدهايي از خواب بيدار شده و در بسته بنديهاي شيك در مراسم پايكوبي جوانها سر و كله شان پيدا شده بود ؛ قرصي ويرانگر كه پله اي بود براي مصرف مخدرهاي سنگين تر ...

پان، همان ناس خودماني آدامس ها و خوشبوكننده هاي پان پراگ - اگرچه اين بار با اسم قلمبه سلمبه اي وارد شده اند - تركيبي شبيه همان مخدر ناس دارند؛ مخدر كثيفي كه مرزنشينان شرق ايران و خراساني ها و ساكنان قسمتهايي از آذربايجان، آن را - كه از افغانستان، پاكستان و هند وارد ميشود - خيلي خوب ميشناسند؛ دوست صميمي تف و دندانهاي كثيف و جرم گرفته ...

ناس يكي از كثيفترين و تهوع آورترين موادي است كه در دسته مخدرهاي توهمزا قرار ميگيرد و اگرچه پليس كشورهاي مختلف آن را مخدري مانند سيگار محسوب ميكند و داشتن آن جرم محسوب نميشود اما اين ماده به خاطر نوع استفاده آن، مواد سازنده اش و نوع مصرفكنندگانش، در ايران يكي از مفلوكترين و تو سريخورده ترين مخدرها به حساب ميآيد .

اين ماده كه تا همين چند سال قبل در بسته هاي پلاستيكي درب و داغان - شبيه حنا - وارد ايران ميشد، از برگ درختي به نام بتل به دست ميآيد كه در اندونزي، مالزي، فيليپين، چين، تايوان، كامبوج، ويتنام، لائوس، هند و پاكستان ميروید. برگهاى آن را اگر تازه باشد میجوند ولي معمول ترين شيوه مصرف آن استفاده از خشك كرده آن است .

برگهاي خشك شده درخت بتل را ميكوبند، سپس آن را با كمي آشغال مثل خاك سيگار و آهك قاتي كرده و با انگشت ميچپانند زير لثه، بعد از چند دقيقه مكيدن هم با يك تف غليظ پرت ميكنند بيرون؛ فلچ... حالتان به هم خورد؟

پان پراگ، كلاغي كه قناري شد پان (paan) يا پان پراگ كه چند وقتي است آدامس ها و خوشبوكننده هاي آن از مرزهاي شرقي كشور وارد شده و با قيمتي بين 50 تا 300 تا تكتومني به فروش ميرسد، در اصل از فك و فاميلاي همان ناس كثيف است كه لباس خوش تيپي به تنش كرده اند و او را جزو خوشبوكننده هاي دهان به حساب آورده اند.

براي تهيه آدامس ها و پاستيل هاي پان، دانه هاي قرمز و درشت درخت بتل را در برگ درخت پيچيده و تنباكو، آهك، خاكستر، ادويه جات معطر، ساخارين و مقدار زيادي اسانس و افزودني هاي غيرمجاز را ميچپانند توي اين مخلوط و ميشود پان پراگ .

البته تحقيقاتي كه روي آدامس ها و خوشبوكننده هاي دهان پان در سيستان و بلوچستان انجام شده، نشان ميدهد در 11 نوع از آنها مقداري هم مواد مخدر ديگر اضافه شده تا طرف را حسابي بگيرد. خب، دروغ نباشد در برخي از نمونه ها هم البته ارسنيك، كربنات منيزيم و سرب مشاهده شده است ؛ آدامسي با تركيبات جادويي ...

خوشبوكننده اي براي مردن لثه ها دليلي كه مصرف كنندگان پان را به سمت آن ميكشد، احساس گرمي، سرخوشي موقت، سبكي سر، گيجي و شادي كاذبي است كه پس از مصرف آن دست ميدهد. اما اين ماده توهم زا، آنقدر ويران كننده است كه مضراتش را نميشود شمرد .

پان پراگ كه حالا به صورت آدامس (جويدني) و پاستيل (مكيدني) وارد كشور ميشود، بدجوري پدر لثه ها را درميآورد، چرا كه نيكوتين آن به سرعت از طريق مخاط دهان جذب شده و باعث بد رنگي دندان ها ميشود .

علاوه بر آن، مصرف اين ماده، زمينه ساز بروز سرطان هاي دهان، حنجره و لثه ميشود. آمارها نشان ميدهد كشور هندوستان به دليل مصرف زياد مردم آن از  اين ماده، مقام دوم سرطان دهان را در دنيا دارد .

اما اين تمام ماجرا نيست؛ پان پراگ علاوه بر اينها، بدجوري دستگاه تنفسي و قلب و عروق مصرف كننده را آسفالت ميكند و با جذب شدن توسط بزاق دهان ، دخل سلول هاي مغزي فرد را هم ميآورد.

علاوه بر اين، با توجه به اينكه ناس و پان پراگ بزاق دهان را مثل سيل راه مياندازند، تمايل مصرفكننده را هم به تخليه اين ترشحات يا همان تف كردن تحريك ميكنند .

به اين ترتيب مصرفكننده فرت و فرت تف ميكند كه با اين كار، علاوه بر لكه هاي كثيف كه در خيابان هاي مناطق فقيرنشين پاكستان و هند سانت به سانت ديده ميشود، بيماريهاي عفوني مثل سل و هپاتيت به سرعت گسترش مييابند .

 

بدو، بدو كيلو دو زار اكستازي با همه بدي هايش يك حسن داشت، آن هم اينكه وقتي اولين بار وارد كشور شد، آنقدر گران بود كه هر كسي نميتوانست بخردش؛ اما آدامس هاي پان پراگ مواد كثيفي هستند كه قيمت بهترين نوعشان هم به اندازه يك آبنبات چوبي نيست؛ 50 تا 300 تومان .علاوه بر اين، با توجه به اينكه قاچاقچيان آن را به عنوان خوشبوكننده دهان يا آدامس و پاستيل خوشمزه وارد مرزهاي شرقي كشور كرده اند، خيلي راحت ميشود آن را ازدستفروشي ها و حتي دكه هاي روزنامه فروشي آن مناطق خريد. بنابراين خودتان ميزان خطر آن را حدس بزنيد .

 

مرحله بعدي لطفا اگرچه پان پراگ خودش بدجوري اوضاع دهان و دندان و مغز را بههم ميريزد اما مهمترين هراسي كه از اين ماده وجود دارد، وابستگي اي است كه اين ماده به مخدره اي سنگينتر و قويتر ايجاد ميكند.پان همان كاري را ميكند كه اكس يا حتي سيگار دارند انجام ميدهند؛ معرفي مصرف كننده به دنياي مخدرهاي قويتر اما ميليونها بار وحشتناكتر .

 

دليلش هم اين است كه اگر اكس و سيگار از دوران جواني و نوجواني افراد را آلوده ميكنند، پان پراگ كه به عنوان خوشبوكننده دهان يا آدامس با طعم نعنا وارد بازار شده، حتي كودكان دبستاني و خردسال را هم به حفره بزرگ اعتياد ميكشاند و آنها را به سمت وابستگي و اعتياد به مواد مخدر قويتر راهنمايي ميكند .

مخدر پاكستاني «پان » (paan) يا «پان پراگ» يكي از مواد پرمصرف رايج در پاكستان- در كنار چاآليا (chaalia) ، گوتكا (gutkha)  و نيسوار (niswar) است. شيوع مصرف اين محصولات جويدني- به ويژه چاآليا و گوتكا- در بين جوانان پاكستاني به سرعت رو به افزايش است. اين ماده در فرهنگ و  سنت مردم هند به عنوان يك ماده خوشبوكننده و تميزكننده دندانها استفاده ميشود .

استفاده از پان، ريشه در فرهنگ هندي دارد. هنديها معمولا اين ماده را به عنوان نشانه اي از مهمان نوازي براي مهمانان خود ميآورند .

علاوه بر اين، به دانه درخت بتل در زبان اردو، سوپاري (supari) يا چاآليا نيز گفته ميشود كه در مواردي توزيع پان پراگ با اين اسامي نيز صورت ميگيرد .

چهارمين  روانگردان جهان پان كه در كشورهاي اندونزي، مالزي، فيليپين، چين، تايوان، كامبوج، ويتنام، لائوس، هند و پاكستان قرنهاست به عنوان يك ماده نشئگي آور و در عين حال خوشبوكننده دهان مصرف ميشود، چهارمين ماده پرمصرف جهان بعد از تنباكو، الكل و كافئين است كه حداقل 10درصد جمعيت دنيا در كشورهاي آسياي جنوب شرقي- به ويژه هند و پاكستان- اين ماده را مصرف ميكنند .

تحقيقات صورت گرفته در هند، پاكستان و نپال نشان ميدهد كه در حال حاضر بين 20 تا 40درصد از جمعيت جوان اين كشورها از اين مواد استفاده ميكنند .

تحقيقي كه از سوي يك مركز تحقيقاتي در دانشگاه پزشكي كراچي صورت گرفت، نشان داد كه 40درصد از جمعيت كراچي، حداقل يك بار يكي از محصولات جويدني درخت بتل  را مصرف كرده اند.

 

منبع : همشهري جوان