حذف سه صفر از واحد پول ملي كه به گفته غلامرضا مصباحي مقدم، عضو ناظر شوراي پول و اعتبار با دستور رييس‌جمهوري در دستور كار تخصصي بانك مركزي قرار خواهد گرفت، علاوه بر بحث‌ها و ديدگاه‌هاي متفاوتي كه پيرامون احتمال آثار رواني و تورمي آن وجود دارد از نظر ساده‌سازي مبادلات با اسكناس‌هاي با صفر كم‌تر و ثبت اطلاعات ريالي و حسابداري دستگاه‌ها همچنين مبادلات ساده‌تر مردم در كسب و كار، حايز اهميت و پول در جريان،داراي ارزش مبادله‌اي بيش‌تر و ساده‌تر خواهد داد.

اگرچه بحث‌هاي مختلفي در مورد آثار تورمي حذف سه صفر مطرح شده وعده‌اي معتقدند كه اين اقدام به معناي كاهش ارزش پول ملي به صورت رسمي است و اثر رواني آن باعث افزايش قيمت‌ها مي‌شود و به علت چسبندگي قيمت‌ها و مقاومت صاحبان كالا و خدمات، نوعي مقاومت منفي در مقابل تغيير واحد پول ملي وجود خواهد داشت و ممكن است در مواردي باعث كندي مبادلات و يا افزايش قيمت‌ها شود. اما به عقيدة بسياري از كارشناسان آشنا به تاريخ اقتصاد ايران، اين اقدام مي‌تواند باعث چاپ اسكناس با ارزش‌هاي مختلف شود و اسكناس‌هاي باارزش معادل يك ميليون تومان فعلي يا 1000 تومان آينده را به راحتي در بازار شاهد باشيم و مبادلات با پول خرد و اسكناس‌هاي كوچك را دوباره به نظاره نشينيم.

در حال حاضر درشت‌ترين اسكناس بازار معادل پنج‌هزار تومان  است كه تعداد آن در بازار كم است و مردم مجبورند براي خريد بسياري از كالاها و يا مسافرت به حمل چك پول‌هاي درشت اقدام كنند و در صف بانك‌ها براي نقد كردن آن بايستند و يا حجم زيادي اسكناس‌هاي سبز و آبي را در كيف خود داشته باشند تا معاملة موردنظر خود را انجام دهند. اما حذف سه صفر مي‌تواند چاپ اسكناس‌هاي 1000توماني جديد معادل يك ميليون تومان فعلي را امكان‌پذير كند و در نتيجه پول اعم از سكه و اسكناس، ارزش بيش‌تري خواهد داشت.  در گذشته، مردم براي خريد ميوه، سبزي، نان و كراية خودرو از سكه استفاده مي‌كردند اما امروزه از اسكناس سبز 1000 توماني استفاده مي‌كنند. در نتيجه حذف سه صفر دوباره زمينه را براي ارزشمند شدن اسكناس‌هاي كوچك و پول خرد و سكه فراهم مي‌‌كند. تغييرات و تحولات تاريخي نيز نشان مي‌دهد كه حذف صفر از پول ملي سابقه داشته است كه نزديك‌ترين زمان به ما زمان حكومت رضاخان (پهلوي اول) است كه حذف دو صفر از پول ملي در دستور كار قرار گرفت و يك دينار جديد معادل 100 دينار قديمي (زمان قاجار) شد.

به اين ترتيب واژة «تومان» كه به زبان مغولي، معادل 100هزار است و در كوچه و بازار مصطلح بود، معادل 100 هزار دينار قديمي (قاجاري) يا 1000 دينار جديد يا 10ريال ارزش پيدا كرد.

ارزش ريال به عنوان پول رسمي كشور نيز معادل 100دينار جديد يا 20 شاهي تعيين شد.

در صورتي كه اگر حذف سه صفر از پول ملي در آينده به تصويب برسد و اجرا شود، يك ريال پول آينده كه به پيشنهاد محمود احمدي‌نژاد، رييس‌جمهوري دولت نهم در دستور كار قرار گرفته است، معادل 1000 ريال فعلي و معادل 10 ميليون دينار قجري يا 10 هزار دينار در دورة رضاخان خواهد شد.

يك تومان آينده نيز معادل 1000 تومان فعلي خواهد بود كه در مقايسه با دورة رضاخان معادل 100ميليون دينار قجري يا يك ميليون دينار زمان رضاخان خواهد بود.

به‌اين ترتيب مي‌توان دريافت كه كاهش ارزش پول در 200سال گذشته امري طبيعي بوده كه از عملكرد اقتصاد ايران،‌ وابستگي بودجه به نفت و افزايش مخارج دولت‌ها حاصل شده است و اين روند طبيعي كه از ساختار اقتصاد ايران حاصل شده، نشان مي‌دهد كه كاهش ارزش پول كه نتيجة عملكرد دولت‌ها و اقتصاد ايران در 200 سال اخير بوده، چه سرنوشتي داشته است.

منبع (روزنامه سرمایه)