علی­رغم وجود رویکردهای علمی و معتبر پزشکی در درمان اختلالات خواب، بسیاری از بیماران به دلیل ضعف آگاهی از لزوم مراجعه و دریافت درمان­های پزشکی، در دسترس نبودن امکانات و یا علاقمندی­های شخصی، در مواجهه با این اختلالات از طب مکمل و جایگزین (CAM) بهره می­گیرند.  در این مقاله متداول­ترین روش­های مکمل و جایگزین در درمان اختلالات خواب، شواهد علمی موجود در زمینه اثربخشی و همچنین مکانیسم تأثیرگذاری آنها بررسی شده­اند.

تکنیک­های تمدد اعصاب می­توانند برای بی­خوابی و اضطراب شبانه مفید باشند و عموماً روش ایمنی به شمار می­آیند.  روش­های شناختی تمدد اعصاب (نظیر مدیتیشن) نتایج بهتری نسبت به روش­های جسمی (نظیر آرام سازی تدریجی عضلات) داشته­اند.  یوگا می­تواند در بهبود کیفیت خواب مؤثر باشد.  هیپنوتیزم در افزایش اثر بخشی روش­های شناختی-رفتاری و تکنیک­های تمدد اعصاب مؤثر بوده است. بررسی­های بیشتری در این زمینه نیاز است. شواهد موجود مؤید مفید بودن هومیوپاتی برای بی­خوابی نیستند.  موسیقی درمانی می­تواند در افراد مسن و کودکان مفید باشد. ماساژ درمانی برای بهبود بی­خوابی به خصوص در خانم­های یائسه مفید بوده اما حجم نمونه ها و تعداد تحقیقات انجام شده برای نتیجه گیری نهایی کافی نیست. شواهدی دال بر اثر بخشی طب سوزنی برای درمان بی­خوابی وجود دارد اما در بسیاری از مطالعات نقص طراحی صحیح آزمایشات نتیجه­گیری قطعی را دشوار می­سازد.  مکمل های ملاتونین ممکن است برای مشکلات خواب ناشی از نوبت کاری (تغییر سیکل سیرکادین) و یا jet lag مفید باشند.  همچنین ممکن است برای افراد مبتلا به بی­خوابی مفید باشد و به خصوص باعث به خواب رفتن سریعتر افراد مسن می­شود، اما اثر آن کم است.  ملاتونین برای استفاده کوتاه مدت نسبتاٌ ایمن است، اما ایمنی دراز مدت آن ثابت نشده است.  مکمل­های تغذیه­ای حاوی پیش­سازهای ملاتونین نظیرL -تریپتوفان و 5-هیدروکسی تریپتوفان  (5-HTP)برای درمان بی­خوابی نتایج متناقضی داشته­اند.  استفاده از غذا داروها (medical foods) حوزه جدیدی است که نیازمند تحقیقات بیشتر است. رایحه درمانی با اسانس­های روغنی گیاهان دارویی نظیر اسطوخودوس یا بابونه روش متداولی است، مطالعات اولیه نشان دهنده اثرات خواب­آور آنها است اما مطالعات کافی نیست.  بابونه معمولاٌ به صورت چای بابونه قبل از خواب مصرف می­شود اما شواهد علمی برای اثربخشی آن بر بی­خوابی کافی نیست.  فلفل استوایی (Kava-Kava) برای بیخوابی استفاده میشود، اما مدرک معتبری دال بر اثربخشی آن وجود ندارد. مصرف سنبل الطیب یکی از محبوترین روش­های درمانی برای بیخوابی است. مطالعات متعدد نشان می­دهد که مصرف سنبل الطیب (برای 4 تا 6 هفته) می تواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند و به مقدار جزئی زمان به خواب رفتن را کاهش دهد. به هر حال تمام شواهد مثبت نیستند.  سنبل­الطیب در دوز توصیه شده برای مصرف کوتاه مدت ایمن است.  برخی فراورده­های ترکیبی خواب­آور، ترکیب سنبل­الطیب با گیاهانی مانند رازک، اسطوخودوس، بادرنجبویه، و عرقچین (Skullcap) هستند. اگرچه بسیاری از این گیاهان خواص آرام­بخش دارند، شواهد قابل اعتمادی در خصوص تأثیر آنها بر بهبود بی­خوابی و یا تأثیر گذاری مؤثرتر به صورت ترکیبی، وجود ندارد.  نگرانی جدی در مورد ایمنی مصرف کاوا-کاوا (به دلیل احتمال آسیب شدید کبدی) و مکمل­های L-تریپتوفان (به دلیل احتمال ارتباط با اختلال جدی سندرم ائوزینوفیلی-عضلانیEMS))) وجود دارد.

به طور کلی به نظر می­رسد برخی از رویکردهای طب مکمل و جایگزین نتایج امیدوار کننده­ای در درمان اختلالات خواب داشته­اند.  با این حال، شواهد علمی مستند و مستدل در تأیید کارامدی و ایمنی این روش­ها محدود هستند و انجام مطالعات سیستماتیک بیشتر در این زمینه ضروری است.


Complementary and Alternative Medicine (CAM) Approaches in the Treatment of Sleep Disordersr

 

Background: Despite scientific and medical approaches for the treatment of sleep disorders, many patients because of lack of awareness of the need to go and get medical treatment, availability of facilities or personal interest, prefer to use complementary and alternative medicine (CAM). In this article the most popular complementary and alternative methods in the treatment of sleep disorders, current scientific evidence on the efficacy and effectiveness of these mechanisms have been studied.

Methods: In this review, by search various websites and databases such as Pubmed and Medlineplus, reliable research related to complementary and alternative therapies have been studied.

 Results: Relaxation techniques can be helpful for insomnia and nighttime anxiety. They are generally safe. Cognitive relaxation techniques (like meditation) have better results than somatic methods (such as progressive muscle relaxation). Yoga can be effective in improving sleep quality. Hypnotherapy enhanced the effectiveness of cognitive-behavioral therapy and relaxation techniques. Further investigation is needed in this area. Music therapy can be useful in the elderly and children. A systematic review concluded that current evidence does not demonstrate significant effects on homeopathic medicines for insomnia. Melatonin supplements are helpful for sleep problems that are caused by the shift work (Changes to the circadian rhythm) and jet lag. It may also be helpful for people and especially elderlies with insomnia to fall asleep faster, sleep longer and sleep better, but the effect is small. Melatonin is relatively safe for short term use, but long-term safety has not been established. Nutritional supplements containing melatonin precursors such as L -Tryptophan and 5-Hydroxytryptophan (5-HTP) for the treatment of insomnia have reported conflicting results. Use of medical foods is a new area that requires further investigation. Aromatherapy with essential oils such as lavender or chamomile is a common method, preliminary studies indicate their sleep-inducing effects, but there are not enough studies. Chamomile is usually used as chamomile tea before bedtime, but enough scientific evidence for its effectiveness against insomnia is lacked. Kava-Kava is used for insomnia, but there is no credible evidence to prove its effectiveness. Supplement valerian is one of the most popular therapies for insomnia treatment. Several studies show that taking valerian (for 4 to 6 weeks) can help improve sleep quality and slightly reduce the time it takes to fall asleep. However, all indications are not positive. The recommended dose of valerian is safe for short-term use. Some combination products of valerian with herbs such as hops, lavender, lemon balm, and skullcap (Skullcap) are available. Although many of these herbs have sedative properties, reliable evidence regarding the impact on improvement of insomnia and synergistic effects are not exist. There are serious concerns about the safety of kava-kava (due to severe liver damage) and supplement L- tryptophan (due to a serious disorder associated with eosinophilia-myalgia syndrome (EMS)).

Conclusion: In general, it seems that some CAM approaches in the treatment of sleep disorders have shown promising results. However, scientific evidence to support the efficacy and safety of these methods are limited and do more systematic studies are needed in this area.

 Keywords: sleep disorders, alternative medicine, complementary medicine