اعتماد (+): وزیر راه دولت اصلاحات گفت: شیرینی افتتاح و بهره برداری عظیم ترین و پیچیده ترین سازه دریایی کشور را با مطالب خلاف واقع بر ذائقه مردم تلخ نکنید.

احمد خرم افزود: بنده به عنوان یکی از مدیران اجرایی با 30 سال سابقه اجرایی شاهد توقف پروژه های مهم و اساسی هستم؛ 5/1 تا 2 سال تاخیر در پروژه پل ارومیه، متوقف شدن کامل آزادراه شمال در سه سال گذشته، تحویل 162 کیلومتر راه آهن در سه سال و چهار ماه در حالی که قبل از این دولت در سه سال 1500 کیلومتر راه آهن تحویل شد، عدم توانایی در انعقاد قراردادهای احداث نیروگاه که در این سه سال حداقل 10 هزار مگاوات از برنامه عقب هستند، رکود جدی پارس جنوبی و انعقاد تنها دو قرارداد از 11 فاز باقیمانده در این سه سال و چهار ماه آن هم با پیمانکاران نظامی در حالی که باید تمام فازها قرارداد بسته می شد و حداقل 50 درصد پیشرفت فیزیکی می داشت، فاز دوم فرودگاه امام خمینی که باید امروز به بهره برداری می رسید هنوز مناقصه آن هم برگزار نشده است و ده ها پروژه بزرگ و اساسی برای توسعه کشور که ذکر آن در این مقال نمی گنجد. به رغم اینکه آقای دکتر بهبهانی را به عنوان استاد دانشگاه قبول دارم و احترام می گذارم به ایشان توصیه مشفقانه می کنم که ارائه کارنامه خود را از دو سال دیگر شروع به عرضه کنند.

وی ادامه داد: آقای دکتر بهبهانی نیک می دانند که آقای احمدی نژاد به بخش راه و ترابری کم توجهی داشته و این بخش را در مظلومیت و محرومیت برده است. دولت آقای احمدی نژاد در بخش راه و ترابری یک پروژه اساسی شروع نکرده بلکه پروژه هایی که با شتاب پیش می رفته است در این سه سال و اندی و به ویژه در حال حاضر نیمه فعال یا متوقف است. دولت آقای احمدی نژاد هزاران میلیارد تومان به پیمانکاران زحمتکش کشور بدهکار است. امروز پیمانکاران توانمند رتبه یک و دو ورشکسته اند. امروز شرایطی بر کشور حاکم است و مصیبت و سختی و فشاری بر دست اندرکاران بخش خصوصی ساخت و ساز در کشور وارد آمده است که در دوران جنگ هم سابقه نداشته است. کسری بودجه سال 87 در دوران نفت بشکه یی 8 تا 12 دلار در سال های 64 و 65 و همچنین سال های 78- 77 نیز بی سابقه بوده است. آقای احمدی نژاد و آقای دکتر بهبهانی در سخنرانی ها، مصاحبه ها و گزارش ویژه که مکرراً از صدا و سیما پخش شد بر دو موضوع تاکید داشته، اعلام کردند؛ اول اینکه دولت قبل (دولت آقای خاتمی) برای پل میان گذر دریاچه ارومیه دو خط طراحی کرده بود و در دولت نهم ما به چهار خط و یک خط ریلی تغییر دادیم. دوم اینکه در طول 25 سال قبل از دولت آقای احمدی نژاد فقط 25 درصد از کار انجام شده بود که آن 25 درصد هم خرید مصالح بوده است. پاسخ این ادعاها با توضیحاتی که ذیلاً به عرض می رسد کاملاً روشن می شود. زمانی که وارد وزارت راه و ترابری شدم آقای خاتمی مرا خواستند و فرمودند چند پروژه است که آبروی کشور شده است و از من تعهد گرفتند تکلیف این پروژه ها را روشن کنم. پروژه های یادشده عبارت بودند از؛


1- پل میان گذر دریاچه ارومیه که بحث آن از سال 1346 بوده است و شهید موسی کلانتری در سال 1359 کلنگ آن را به زمین زده بود.

2- فرودگاه امام خمینی که شروع آن به سال 1347 برمی گردد و اولین گروه کارکنان فرودگاه استخدام شده در قبل از انقلاب، پیش از افتتاح، بازنشست شدند.

3- راه آهن بافق به مشهد که استان خراسان و آسیای میانه را هزار کیلومتر به آب های آزاد جنوب کشور نزدیک می کرد و محور اصلی ترانزیت کالا از آسیای میانه از طریق ایران به سایر کشورها بود.

4- آزادراه تهران- شمال که مسیر چهارساعته تهران به چالوس را به یک ساعت کاهش می داد.

خرم گفت: هفته اول که وارد وزارت راه و ترابری شدم گزارش این پروژه ها را خواستم. از سایر پروژه ها عبور می کنم، تنها به پروژه میان گذر دریاچه ارومیه می پردازم.

در پروژه مذکور، مشاور و مجری طرح داشتیم، مشاور طرح مرحوم آقای دکتر قالیبافیان بودند که مورد احترام بنده و همه متخصصان کشور هستند. مطالعات انجام نشده بود و از کلیه فازهای صفر، یک و دو فقط درصدی از فاز صفر انجام شده و مطالعات بلاتکلیف مانده بود. از اجرا هم خبری نبود. البته در سال های بعد از کلنگ زنی تا سال 80 که کار روال جدید یافت بدون مطالعه کارهایی انجام شد که پول داخل دریاچه ریختن بود و کارسازی نکرد.

1- اولین اقدام، افتخاری بود که نصیب بنده شد و این بود که ریاست این طرح عظیم و پیچیده را مدیر توانمند و انسان بزرگوار آقای دکتر عیسی کلانتری برادر شهید موسی کلانتری پذیرفتند.

2- گام دوم انجام مطالعات و تهیه نقشه های اجرایی بود. مشاهده کردیم که مشاور داخلی، قادر به تهیه نقشه اجرایی نیست. تصمیم گرفتیم از مشاوران صاحب نام بین المللی که سابقه درخشان در طراحی سازه های دریایی دارند، استفاده کنیم. این کار انجام گرفت و مشاور دانمارکی که دارای سابقه طولانی و موفق در طراحی چنین پروژه هایی بود، در کنار پیمانکار که شرکت صدرا بود، انتخاب و قرارداد منعقد شد. چند ماه بعد نقشه اجرایی آماده شد. این بخش شاه کلید گشایش و باز شدن قفل 23ساله این پروژه بود که ارزشمندترین بخش کار محسوب می شد. انجام این مرحله در مدیران این اطمینان را ایجاد کرد که بدون دغدغه و با تکیه بر مطالعات انجام شده می شود کار اجرایی را شروع کرد. قرارداد پل میان گذر دریاچه ارومیه در شهریورماه 81 منعقد شد و در بهمن ماه 81 تجهیز کارگاه صورت پذیرفت و کار اجرایی آغاز شد.

3- گام سوم تامین بودجه ارزی و ریالی پروژه بود که بنده به ریاست محترم طرح جناب آقای دکتر کلانتری قول و امضا دادم که هیچ مشکلی جهت تامین بودجه وجود نخواهد داشت و حتی برای پشتوانه کار ابلاغ 100 میلیون دلار از سهمیه ارزی وزارت راه و ترابری را به دست ریاست محترم این طرح عظیم دارم.

وزیر راه سابق بیان داشت: آقای احمدی نژاد و آقای دکتر بهبهانی در مصاحبه فرمودند در دولت قبل طراحی براساس دو خط انجام شده بود که در دولت آقای احمدی نژاد دو خط به چهار خط افزایش یافت و یک خط آهن هم در وسط پل دیده شد. از جناب آقای دکتر بهبهانی که کارشناس طراحی راه هستند انتظار چنین اظهارنظری نمی رفت چگونه ممکن است مطالعه پل انجام گیرد، طرح تصویب شود، باکس های کیسون ها ساخته شود و شمع ها کوبیده شود، همه براساس چهار خط یعنی دو خط رفت و دو خط برگشت و یک ریل قطار در وسط و پس از اجرای بیش از 50 درصد قسمت های اصلی پروژه، زمانی که دولت آقای احمدی نژاد آمده است طرح را تغییر دهند؟ واقعیت این است که طراحی و مناقصه در خرداد سال 81 براساس چهار خط و یک خط قطار برگزار و برنده مشخص و قرارداد منعقد شد. تکمیل مطالعات در سال 81 و انجام عملیات اجرایی براساس چهار خط (دو خط رفت و دو خط برگشت) و یک خط ریلی در همان سال 81 آغاز شد.تا زمان روی کار آمدن دولت آقای احمدی نژاد بیش از 50 درصد کار اجرایی و خرید مصالح براساس چهار خط و یک خط ریلی انجام شده بود. اتفاقی که در نیمه دوم سال 83 افتاد وزیر وقت (جناب آقای مهندس محمد رحمتی) و معاون زیربنایی سازمان مدیریت (جناب آقای مهندس مهدی رحمتی) مخالف عرض 24 متر برای پل بودند و معتقد بودند 14 متر عرض یعنی دو خط کافی است و خط ریلی هم ضرورتی ندارد.در آن زمان آقای دکتر کلانتری رئیس طرح پیگیری فرمودند، نامه یی نوشتند به آقای خاتمی و اعلام داشتند کار اجرایی تاکنون براساس چهار خط و یک خط ریلی انجام شده و امکان تغییر از چهار خط و خط ریلی به دو خط بدون خط قطار وجود ندارد. آقای خاتمی به جناب آقای دکتر عارف مرقوم فرمودند که حکمیت کنید و مشکل را حل فرمایید. آقای دکتر عارف به ارومیه رفتند و ابلاغ فرمودند چهار خط و خط ریلی باید اجرا شود اکنون که پروژه افتخاری برای آذربایجان و کشور و منطقه شده است با گزارش های غیرواقعی مگر می شود زحمات دولت قبل و مدیران و تصمیم گیران اصلی این طرح را نادیده گرفت.

4- در زمان آقای خاتمی پیمانکار انتخاب شد. به مناقصه بین المللی رفتیم و شرکت صدرا از میان پیمانکاران خارجی و داخلی برنده شد. آقای دکتر بهبهانی فرمودند چند پیمانکار خارجی گفتند ما نمی توانیم انجام دهیم در صورتی که مناقصه بین المللی بوده و صلاحیت فنی و اجرایی و سوابق و قیمت ارائه شده پیمانکاران بررسی و برنده مشخص شد.

5- در دولت قبل تجهیز کارگاه که بسیار قوی و سنگین بود، انجام گرفت و دو عدد بارج و جرثقیل و شمع کوب ساخته شد و به آب انداخته شد. در دولت قبل کل شمع ها خریداری شده بود و باکس های کیسون بتنی که روی دریاچه شناور می شد و از داخل آن شمع ها کوبیده می شد، ساخته شده بود. کیسون ها به آب انداخته شده بود و شمع ها کوبیده شد و ریختن سرشمع ها شروع شد. عمده مصالح سرشمع ها خریداری شده و بخش عمده مصالح عرشه خریداری شد و ساخت عرشه شروع شد. همه این کارها که به اذعان متخصصان و مدیران اجرایی آگاه بیش از 50 درصد کار است به انجام رسیده بود که دولت آقای احمدی نژاد روی کار آمد و کار کمتر از 50 درصد باقیمانده را که باید در سال اول و حداکثر یک سال و نیم اول دولت نهم انجام می دادند سه سال و چهار ماه طول کشید و دو سال طرح به تعویق افتاد و اکنون تنها دو خط از مجموع چهار خط و یک خط ریلی افتتاح شده است. احتمالاً دو مرحله دیگر شامل افتتاح دو خط دیگر و افتتاح خط آهن نیز باقی مانده است. مجدداً تاکید می کنم کار اصلی و اساسی تصمیم گیری تهیه طرح پل مناقصه و تعیین پیمانکار، باز کردن ردیف اعتباری و تامین مالی، خرید مصالح مورد نیاز و شروع عملیات بود که در دولت آقای خاتمی انجام شد مضاف بر اینها بیش از 50 درصد عملیات اجرایی و خرید مصالح هم در آن زمان انجام پذیرفت.در پایان، افتتاح باند اول پروژه را به تمامی مدیران، متخصصان، مشاوران، پیمانکار اصلی، پیمانکاران جزء و مردم ایران و به ویژه مردم آذربایجان تبریک می گویم. این افتخار گوارای شما باد و اظهار تاسف و نگرانی از اینکه هزاران مدیر توانمند و لایق کشور که چنین صحنه ها و چنین طرح ها و پروژه هایی را پایه گذاشتند و قادرند به سرانجام برسانند، امروز از صحنه تلاش و خدمت برکنارند و کشور برای انجام طرح های اساسی و زیربنایی خود دچار مشکلات عدیده شده است.